Дзіўны беларускі грыб - «бабулькіны вушы»

14 1773 28 Ноя 2011

Халоднымі цёмнымі лістападаўскімі вечарамі заўсёды марыцца аб вясне. Хочацца высокага блакітнага неба, ласкавых промняў сонца, зяленых лісточкаў, духмяных кветак, першых грыбоў…

Яшчэ не паспее ў лесе сыйсці снег, як на шэрай, зусім не ажыўшай зямлі, загараюцца чырвоным агнём незвычайныя грыбы.

Яшчэ не паспее ў лесе сыйсці снег, як на шэрай, яшчэ не ажыўшай зямлі, загараюцца чырвоным агнём незвычайныя грыбы.

Яшчэ не паспее ў лесе сыйсці снег, як на шэрай, яшчэ не ажыўшай зямлі, загараюцца чырвоным агнём незвычайныя грыбы.

У народзе іх завуць «бабулькіны вушы». І на самой справе, іх чашападобныя целы нагадваюць невялікія вушы. А чырвоны колер заварожвае позірк, робіць вясновы лес, які толькі-толькі пачынае ажываць, незвычайна прыгожым. Грыбы цудоўна аздабляюць шэрую лясную коўдру. Нібыта сама маці зямля падслухоўвае, як шуміць вясновы лес, пра што шчабечуць прыляцеўшыя з цёплых краін птушкі, як прабіваюцца праз насціл з лісцяў першыя травы і кветкі.

Чашападобныя целы саркасціфы нагадваюць невялікія вушы. Нібыта сама маці-зямля падслухоўвае, як шуміць вясновы лес, пра што шчабечуць прыляцеўшыя з цёплых краін птушкі, як прабіваюцца праз насціл з лісцяў першыя травы і кветкі.

Чашападобныя целы саркасціфы нагадваюць невялікія вушы. Нібыта сама маці зямля падслухоўвае, як шуміць вясновы лес, пра што шчабечуць прыляцеўшыя з цёплых краін птушкі, як прабіваюцца праз насціл першыя травы і кветкі.

Чашападобныя целы саркасціфы нагадваюць невялікія вушы. Нібыта сама маці-зямля падслухоўвае, як шуміць вясновы лес, пра што шчабечуць прыляцеўшыя з цёплых краін птушкі, як прабіваюцца праз насціл з лісцяў першыя травы і кветкі.

Гэты дзіўны грыб па-навуковаму называюць «саркасціфа», пецыца ярка-чырвоная (Sarcoscypha coccinea). Народныя назвы: блюдцавік чырвоны, чырвоны капялюшык. Грыб адносіцца да класа сумчатых (Ascomycetes), сямейства пецыцавых (Pezizaceae).

Грыб расце на ляжачых ў глебе галінках ліставых дрэў, адзіночна і невялікімі групамі.

Грыб расце на ляжачых ў глебе галінках ліставых дрэў, адзіночна і невялікімі групамі.

Грыб расце на ляжачых ў глебе галінках ліставых дрэў, адзіночна і невялікімі групамі.

Саркасціфа сустракаецца ў шыракалістых і змешаных лясах, расце на ляжачых ў глебе галінках ліставых дрэў, адзіночна і невялікімі групамі. Чырвоны колер грыба прываблівае першых вясенніх мошак, мух і павукоў, каб яны разнеслі яго споры па наваколлі. Ды і птушкі не супраць напіцца вадзіцы з маленькіх блюдцаў-крынічак.

Грыб не мае сапраўднай ножкі, хутчэй гэта невялічкі белаваты адростак з ніжняга боку блюдца.

Грыб не мае сапраўднай ножкі, хутчэй гэта невялічкі белаваты адростак з ніжняга боку блюдца.

Грыб вядомы ў абодвух зямных паўшар’ях - Еўропе, Афрыцы, некаторых раёнах Азіі, Аўстраліі, Паўночнай і Цэнтральнай Амерыцы. Для Беларусі саркасціфа – звычайны від. Пладовае цела дыяметрам 2-7 см, мякаць не вельмі тоўстая, без асаблівага паху і смаку. Грыб не мае сапраўднай ножкі, хутчэй гэта невялічкі белаваты адростак з ніжняга боку блюдца, даўжыней каля 3 см. Саркасціфа сустракаецца ў сакавіку - пачатку мая і хутка знікае, ледзь у лесе пачынае з'яўляцца трава. У асобныя гады яе можна знайсці нават ў лютым.

Якая першая вясенняя птушка не пакаштуе вадзіцы з такога блюдца-крынічкі?

Якая першая вясенняя птушка не пакаштуе вадзіцы з такога блюдца-крынічкі?

У народнай медыцыне парашок з сушанага грыба выкарыстоўваюць як кроваспыняльны сродак. Звесткі пра выкарыстанне грыба ў ежу ў розных крыніцах розняцца: альбо нічога невядома, альбо харчовай каштоўнасці не мае. Грыбам лепей проста палюбавацца, як першым промнем надыходзячай вясны.

Чырвоны колер грыбоў і іх розныя формы заварожваюць позірк, робяць вясновы лес, які толькі-толькі пачынае ажываць, незвычайна прыгожым.

Чырвоны колер грыбоў і іх розныя формы заварожваюць позірк, робяць вясновы лес, які толькі-толькі пачынае ажываць, незвычайна прыгожым.

Чырвоны колер грыбоў і іх розныя формы заварожваюць позірк, робяць вясновы лес, які толькі-толькі пачынае ажываць, незвычайна прыгожым.

Чырвоны колер грыбоў і іх розныя формы заварожваюць позірк, робяць вясновы лес, які толькі-толькі пачынае ажываць, незвычайна прыгожым.

Чырвоны колер грыбоў і іх розныя формы заварожваюць позірк, робяць вясновы лес, які толькі-толькі пачынае ажываць, незвычайна прыгожым.

Стары грыб звычайна ўжо не мае чашападобнай формы.

Стары грыб звычайна ўжо не мае чашападобнай формы.

Саркасцыфу не знойдзеш ў лясах каля шасейных дарог з інтэнсіўным рухам, а таксама каля вялікіх прамысловых гарадоў, бо грыб, як своеасаблівы экалагічны індыкатар, не пераносіць забруджвання.

Канстанцін ЦЫРКУН, фота аўтара.

Комментарии пользователей (14)
Оставьте ваш комментарий первым
Гость    28 Ноября 2011 в 16:19
0
0
ух ты! никогда не знал что в Белариси растут такие красивые весенние грибы из под самого снега! буду искать!
Гость    28 Ноября 2011 в 17:28
0
0
Очень интересная статья и замечательные фотографии!!!Спасибо)
Гость    28 Ноября 2011 в 17:43
0
0
Добры артыкул, класна, што ёсць шмат прыгожых фотаздымкау!
Игорь Пастухов    28 Ноября 2011 в 19:15
0
0
Интересный рассказ.Спасибо. Такой гриб встречаю, но не задумывался о его названии, Бабушкины уши. Прикольно. А ещё какие "вухи" растут ?
Гость    28 Ноября 2011 в 21:59
0
0
Вельмі цікаўны грыб! І вельмі цікавы артыкул! Аутар, пішы яшчэ!
Гость    28 Ноября 2011 в 22:38
0
0
Константин,очень интересно,буду знать про такие грибы.Фото было сделана в лесах нашей местности? С уважением Нина)))Жду новых работ!!!Молодец!!!
Александр Батура    29 Ноября 2011 в 10:15
0
0
Интересный рассказ! Не знал, что и у нас такие грибы растут. Видел их весной в Прикарпатье однажды и сразу не понял, что это такое. Издалека принял их за бутылочные пробки даже...
Гость    29 Ноября 2011 в 11:21
0
0
Встреча с природой это всегда радость! Радость чувство светлое и я от души радовалась, когда смотрела на эти необыкновенные грибы "бабуліны вушы" и название такое доброе, ласковое, как детство, которое ушло далеко и неизвестно куда... Но радость в нашей жизни присутствует всегда и, сейчас, когда вот-вот грянет "піліпаўка" самое мрачное время года, время когда свадьбы играют волки... От Вас, Константин, пришла весенняя весточка - рассказ про эти чудесные грибы. Я буду считать дни, чтобы весной найти это чудо природы, и увидеть их собственными глазами. Правда. хотелось бы узнать по точнее, где они растут у нас в Беларуси (желательно в Минском районе), а то встреча может и не состояться. а так хочется весны прямо сейчас,и праздника и чего-то волшебного в эти серые дни. Спасибо за надежду! Ждем весны вместе с вами!
Елена Садовская    29 Ноября 2011 в 12:32
0
0

Канстанцін, ваш аповед надрукаваў TUT.by: http://news.tut.by/kaleidoscope/260977.html
Гость    29 Ноября 2011 в 21:30
0
0
Костя. очень познавательно!!! Спасибо!)
Константин Цыркун    29 Ноября 2011 в 21:48
0
0
Гость писал:
Встреча с природой это всегда радость! Радость чувство светлое и я от души радовалась, когда смотрела на эти необыкновенные грибы "бабуліны вушы" и название такое доброе, ласковое, как детство, которое ушло далеко и неизвестно куда... Но радость в нашей жизни присутствует всегда и, сейчас, когда вот-вот грянет "піліпаўка" самое мрачное время года, время когда свадьбы играют волки... От Вас, Константин, пришла весенняя весточка - рассказ про эти чудесные грибы. Я буду считать дни, чтобы весной найти это чудо природы, и увидеть их собственными глазами. Правда. хотелось бы узнать по точнее, где они растут у нас в Беларуси (желательно в Минском районе), а то встреча может и не состояться. а так хочется весны прямо сейчас,и праздника и чего-то волшебного в эти серые дни. Спасибо за надежду! Ждем весны вместе с вами!

 
Калі мяне пытаюць, дзе я збіраю грыбы, я адказваю: - у лесе! І І гэта на самай справе так! У кожным лесе есць свае грыбы.Кожны можа знайсці ў сваім лесе грыб  "бабулькіны вушы", "вяселку", а пад страхой "гняздо шэршняў"....... Шмат яшчэ чаго цікавага есць  у дзікай прыроде нашай радзімы: і гэта трэба заўважаць, назіраць,карыстацца і абараняць, як цуда сусвету!
З павагай да чытачоў, Канстанцін Цыркун.
Гость    1 Декабря 2011 в 12:24
0
0
Материалы очень понравились. Так держать!!!!!Жду дальнейших публикаций.
Татьяна
Гость    4 Декабря 2011 в 20:30
0
0
Константин, Ваши рассказы как экскурсия по родному городу - вроде всё видел и не один раз, но с экскурсоводом узнаешь много интересного и нового. Большое спасибо, ждем с нетерпением новую экскурсию.
Гость    27 Декабря 2011 в 9:11
0
0
никогда не видела таких красивых грибов. статья замечательная!! ждем следущую
Для того чтобы оставить комментарий, необходимо подтвердить номер телефона.